Όταν το διάβασμα στο σπίτι γίνεται πονοκέφαλος…

Για πολλά παιδιά που έχουν Μαθησιακές Δυσκολίες και για τους γονείς τους το καθημερινό διάβασμα μετατρέπεται σε πονοκέφαλο, αφού οι συγκρούσεις και οι φωνές φαντάζουν αναπόφευκτες. Παρότι η μελέτη έχει δυσκολίες, εάν εφαρμοστούν μια σειρά από παιδαγωγικές προτάσεις, η κατάσταση μπορεί να εξομαλυνθεί.

Αρχικά, καλό θα είναι το παιδί να ξεκουραστεί μετά το σχολείο, καθώς είναι αδύνατο να ξεκινήσει τη μελέτη μόλις επιστρέψει στο σπίτι, ακόμα κι αν ο χρόνος του γονιού είναι πιεστικά ελάχιστος. Μία ή μιάμιση ώρα, κατά την οποία θα φάει, θα παίξει και θα ασχοληθεί με ό,τι το ευχαριστεί, είναι απαραίτητη.

Η ώρα που θα ξεκινά η μελέτη καλό θα είναι να έχει συμφωνηθεί από κοινού με το παιδί, να έχει καθοριστεί από πριν και να είναι η ίδια για κάθε ημέρα, ώστε να μην αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Αν οι γονείς μείνουν σταθεροί σε αυτό, το παιδί σταδιακά θα κατανοήσει ότι δεν έχουν αποτέλεσμα οι προσπάθειες καθυστέρησης.

Σημαντικό είναι να επιλέγει ο μαθητής μόνος του τη σειρά με την οποία θα μελετήσει τα μαθήματά του και αυτή η απόφαση να γίνει σεβαστή. Τα περισσότερα παιδιά επιλέγουν πρώτα το μάθημα ή τα μαθήματα στα οποία δε δυσκολεύονται, κάτι το οποίο βοηθά στη δημιουργία θετικού κλίματος, αφού η αυτοπεποίθηση του παιδιού τονώνεται και, στη συνέχεια, προχωρούν σε αυτό ή αυτά που τα δυσκολεύουν, στα οποία θα χρειαστούν την παρέμβαση του γονέα. Άλλα παιδιά επιλέγουν να ξεκινήσουν από τα μαθήματα στα οποία συναντούν δυσκολίες, ώστε να "απαλλαγούν" γρήγορα από την αγχογόνο κατάσταση και έπειτα να ασχοληθούν με πιο ευχάριστα αντικείμενα. 

Τα παιδιά που παρουσιάζουν Μαθησιακές Δυσκολίες χρειάζονται βοήθεια στην καθημερινή τους μελέτη. Ο βαθμός και ο χρόνος εμπλοκής των γονιών είναι συνάρτηση του εύρους και του βάθους των δυσκολιών. Στην αρχή του δημοτικού – αλλά και στην αρχή κάθε σχολικού έτους – καλό θα είναι οι γονείς να παρέχουν βοήθεια στο παιδί, ώστε να κάνει ένα "καλό ξεκίνημα". Ο στόχος βέβαια είναι η ανεξαρτητοποίηση, αλλά βαθμιαία. Σε κάποιους μαθητές αυτό μπορεί να συμβεί γρήγορα και για κάποιους άλλους πάντα να τους είναι απαραίτητη η -έστω και διακριτική- παρουσία ενός ενήλικα, προκειμένου να τους ασκηθεί ένα είδος ελέγχου για να μελετήσουν αποδοτικά. Σε κάθε περίπτωση, η εμπλοκή του γονιού είναι βοηθητική.

Η πολύωρη μελέτη σαφώς δε σχετίζεται με την αποδοτικότητα. Αν λ.χ. το παιδί που έχει Δυσορθογραφία προετοιμάζεται για ένα διαγώνισμα ορθογραφίας επί πέντε ώρες, με στόχο να καλύψει όλη την ύλη, το αποτέλεσμα πιθανότατα να είναι απογοητευτικό. Πρέπει να επιλέγουμε τις μάχες μας και να έχουμε ρεαλιστικές προσδοκίες. Μπορεί να επιλέξουμε να καλύψουμε τη μισή ύλη, προκειμένου να έχει κάποιο μακροπρόθεσμο θετικό αποτέλεσμα για το ίδιο το παιδί η συγκεκριμένη προσπάθεια.

Είναι απαραίτητο ο γονιός να έχει ενημερώσει τον υπεύθυνο δάσκαλο για τις δυσκολίες του παιδιού, προκειμένου από κοινού να σχεδιάσουν ένα πλάνο για την καθημερινή μελέτη στο σπίτι, ειδικά όταν πρόκειται για επαναληπτικό διαγώνισμα, ώστε ο μαθητής να αισθάνεται ότι οι προσπάθειές του ανταμείβονται. Εάν το πολύωρο διάβασμα συνοδεύεται από απογοητευτικά αποτελέσματα, η αυτοπεποίθηση του παιδιού σταδιακά μειώνεται και η άρνηση για μελέτη αυξάνεται.

Συχνά, κατά τη διάρκεια της μελέτης παρουσιάζονται οι λεγόμενες συμπεριφορές αποφυγής. Το παιδί διακόπτει συχνά με ποικίλες αφορμές, όπως η επιθυμία για νερό, φαγητό, τουαλέτα, άσχετες με το θέμα ερωτήσεις ή παρατηρήσεις. Τέτοιες συμπεριφορές είναι καλό να αντιμετωπίζονται με κατανόηση, καθώς αποτελούν μια εκδήλωση του μεγέθους της δυσκολίας που αντιμετωπίζει το παιδί, το οποίο αισθάνεται τόσο μεγάλη πίεση που έστω και η μονόλεπτη διακοπή το ανακουφίζει. Στην ίδια λογική, οι τιμωρίες και οι απειλές δεν αποτελούν ενδεδειγμένους τρόπους αντίδρασης, καθώς εντείνουν την ένταση που βιώνει το παιδί.

Εφαρμόζοντας με σταθερότητα – που δεν πρέπει να συγχέεται με την αυστηρότητα – όλες τις παραπάνω προτάσεις, γίνεται φανερός στο παιδί ο υποστηρικτικός και ενθαρρυντικός ρόλος του γονιού και ακολουθείται ένα πρόγραμμα μελέτης στο οποίο ο μαθητής προσαρμόζεται σταδιακά.

 

 

Έλλενα Πλακίδα Βανδώρου

Ειδικός Παιδαγωγός

Επιστημονική υπεύθυνη του ΚΕΜΥΛΟ

MA Ψυχολογίας 

ΜΑ Ειδικής Αγωγής

Μετεκπαίδευση στις Μαθησιακές Δυσκολίες

ΚΕΜΥΛΟ

ΤΟΜΕΑΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ