Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) εντάσσονται στις νευροαναπτυξιακές διαταραχές και ακολουθούν το άτομο σε όλη του τη ζωή. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθησιακές δυσκολίες ενδέχεται να επηρεάζουν τη μαθησιακή απόδοση του φοιτητή.
Παρότι το προφίλ δυνατοτήτων και αδυναμιών κάθε φοιτητή με ΕΜΔ είναι διαφορετικό, υπάρχουν κάποια γενικά χαρακτηριστικά:
- Δυσκολία στην ανάγνωση και στην επεξεργασία ακαδημαϊκών κειμένων: Πολλοί φοιτητές με μαθησιακές δυσκολίες όταν διαβάζουν, αναλώνουν τη γνωστική τους ενέργεια στην αποκωδικοποίηση, με αποτέλεσμα ενίοτε να μην είναι σε θέση να επεξεργαστούν περαιτέρω τα ακαδημαϊκά κείμενα.
- Δυσκολία στη συγγραφή ακαδημαϊκών εργασιών: Οι φοιτητές δυσκολεύονται στη συγγραφή ακαδημαϊκών εργασιών, οι οποίες πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις -όπως δομή κατά τα ακαδημαϊκά πρότυπα και βιβλιογραφικές παραπομπές.
- Δυσκολία στην ορθή γραφή: Η ορθογραφία είναι ένας τομέας που συχνά απασχολεί τους φοιτητές, καθώς η ελληνική γλώσσα είναι ημιδιαφανής φωνολογικά. Ενδεικτικά, ο ήχος /i/ γράφεται με 5 διαφορετικούς τρόπους, ως «η», «ι», «ει», «οι» και «υ».
- Δυσκολία στην οργάνωση: Όταν η διαχείριση του όγκου μελέτης και ο προγραμματισμός του χρόνου είναι δεξιότητες ανεπαρκώς ανεπτυγμένες, οι φοιτητές δυσκολεύονται να τηρήσουν προθεσμίες και βιώνουν άγχος.
- Αργός ρυθμός εκτέλεσης έργου: Όταν τα μαθησιακά έργα απαιτούν πολύ χρόνο, προκαλούνται καθυστερήσεις στην ολοκλήρωσή τους, που προκαλεί πίεση και κόπωση στον φοιτητή.
- Δυσκολία στη διαχείριση των αριθμών: Η διαχείριση αριθμών αποτελεί πρόκληση για τους φοιτητές με δυσαριθμησία, εφόσον απαιτούνται αυτοματοποιημένοι νοεροί υπολογισμοί και εφαρμογή μαθηματικών τύπων.
- Δυσκολία στη συγκέντρωση της προσοχής: Η αδυναμία εστίασης ή διατήρησης της προσοχής επηρεάζει την αποτελεσματικότητα, την παραγωγικότητα και τελικά την απόδοση. Μπορεί να οφείλεται σε εξωτερικές αποσπάσεις (π.χ. θόρυβος, social media) ή εσωτερικές ανησυχίες (π.χ. προβλήματα, υπερβολικές σκέψεις) και οδηγεί σε καθυστερήσεις, στρες και συσσώρευση υποχρεώσεων.
Οι φοιτητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες μπορούν να υποστηριχθούν κατάλληλα, μέσω εξατομικευμένου προγράμματος μαθησιακής παρέμβασης από εξειδικευμένο ειδικό παιδαγωγό. Στην παρέμβαση αυτή οι φοιτητές εξασκούνται ενδεικτικά σε:
- Δεξιότητες συγγραφής ακαδημαϊκών κειμένων, όπως δομή ακαδημαϊκού κειμένου, τεκμηρίωση των γραφομένων με ακαδημαϊκές πηγές, οργάνωση των επιχειρημάτων, διαχείριση ενδοκειμενικών παραπομπών και βιβλιογραφικών αναφορών και τελική επιμέλεια κειμένου.
- Δεξιότητες καταμερισμού έργων, ώστε να είναι σε θέση οι φοιτητές να οργανώσουν σε μικρότερα βήματα τις εργασίες και την ύλη των εξετάσεων.
- Συγκεκριμένες τεχνικές, όπως οι διαγραμματικές παραστάσεις, τα σχεδιαγράμματα, η πύκνωση λόγου και η περίληψη, προκειμένου οι φοιτητές «να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν».
- Εργαλεία οργάνωσης του υλικού είτε αυτό είναι σε ηλεκτρονική μορφή είτε ως φυσικό αρχείο.
- Εργαλεία προγραμματισμού του χρόνου ψηφιακά (π.χ. Google Calendar, Microsoft To Do) ή φυσικά (π.χ. ημερολόγιο, λίστες εργασιών, μέθοδος Pomodoro).
- Εφαρμογές και εργαλεία τεχνολογίας, όπως φωνητική πληκτρολόγηση, συντομεύσεις κειμένου και ηχητικά βιβλία, τα οποία διευκολύνουν τους φοιτητές με ΕΜΔ.
- Κατευθυντήριες για αναζήτηση υποστήριξης από τη σχολή φοίτησης, όπως διαφοροποιημένη αξιολόγηση, επιπλέον χρόνος στις εξετάσεις, χρήση βοηθητικών μέσων (π.χ. ηλεκτρονικού υπολογιστή), υπηρεσίες υποστήριξης (π.χ. εργαστήρια μαθησιακής υποστήριξης, εργαστήρια δεξιοτήτων), υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης και συμβουλευτικής.
Συνοψίζοντας, οι μαθησιακές δυσκολίες δεν συνιστούν ανυπέρβλητο εμπόδιο για τη φοίτηση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Με την κατάλληλη υποστήριξη σε ένα περιβάλλον αποδοχής και ενσυναίσθησης, οι φοιτητές με ΕΜΔ δύνανται να αξιοποιήσουν το δυναμικό τους και να ανταποκριθούν στις ακαδημαϊκές τους υποχρεώσεις.






