Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) κατατάσσονται στις νευροαναπτυξιακές διαταραχές, οι οποίες δύνανται να επηρεάζουν τη γνωστική πορεία του ατόμου καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Αυτό σημαίνει ότι η παρέμβαση για τις μαθησιακές δυσκολίες δεν ολοκληρώνεται κατ’ ανάγκη στο τέλος του δημοτικού, καθώς στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ενδέχεται να εξακολουθούν να εμφανίζονται δυσκολίες σε τομείς όπως η ανάγνωση, η ορθογραφία, η παραγωγή γραπτού λόγου κτλ. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τις αυξημένες απαιτήσεις του γυμνασίου και του λυκείου, απαιτούν την καλλιέργεια νέων δεξιοτήτων.

Οι έφηβοι έρχονται αντιμέτωποι με ένα νέο ακαδημαϊκό περιβάλλον, με πολλούς καθηγητές, πιο σύνθετη και δυσνόητη ύλη και τελικές εξετάσεις. Οι περισσότεροι προσαρμόζονται στο νέο πλαίσιο, αλλά οι έφηβοι με ΕΜΔ μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο και υποστήριξη.

Το Ειδικό Μαθησιακό Πρόγραμμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΕΜΠΔΕ) είναι μια παιδαγωγική παρέμβαση την οποία αναλαμβάνει εξειδικευμένος ειδικός παιδαγωγός με βασικό πτυχίο καθηγητικής σχολής, μεταπτυχιακή εκπαίδευση στην ειδική αγωγή, μετεκπαίδευση στις  νευροαναπτυξιακές διαταραχές και σχετική εποπτεία.

Αρχικά, ο ειδικός παιδαγωγός βοηθά τον έφηβο να επεξεργαστεί τη νέα συνθήκη, ώστε να κατευναστούν οι πρώτες αγωνίες. Έπειτα, και καθ’ όλη τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους, παρέχει προσαρμοσμένο υλικό, κατάλληλες στρατηγικές οργάνωσης της μελέτης και τεχνικές.

Στο ΕΜΠΔΕ ο έφηβος εξοικειώνεται τόσο με τη μεθοδολογία μελέτης όσο και με τις τεχνικές για τα μαθήματα του γυμνασίου. Τα μαθήματα χωρίζονται -καταχρηστικά- σε δύο ευρείες κατηγορίες: αφενός στα Λεκτικά μαθήματα (Ιστορία, Βιολογία, Γεωγραφία – Γεωλογία, Θρησκευτικά, Οικιακή Οικονομία) αφετέρου στα Φιλολογικά μαθήματα (Αρχαία από πρωτότυπο, Αρχαία από μετάφραση, Νεοελληνική Γλώσσα, Νεοελληνική Λογοτεχνία). Η μεθοδολογία είναι η ίδια για όλα τα λεκτικά μαθήματα και στοχεύει στην κατανόηση, επεξεργασία και απομνημόνευση του εν λόγω υλικού με συγκεκριμένες τεχνικές που στοχεύουν στη βαθμιαία αυτονόμηση. Όσον αφορά στα φιλολογικά μαθήματα, ενδεικτικά, στη Νεοελληνική Γλώσσα δίνεται στους έφηβους ειδικά διαμορφωμένο υλικό, ώστε να καταστούν σαφείς οι νέες έννοιες και ακολουθούν πολλές προφορικές εφαρμογές σε όλο και πιο σύνθετα μορφοσυντακτικά φαινόμενα. Έμφαση δίνεται ακόμα στην παραγωγή λόγου μέσω κατάλληλων τεχνικών. Στα Αρχαία από πρωτότυπο ο έφηβος εξασκείται σταδιακά στη μεθοδολογία αντιστοίχισης αρχαίου και νεοελληνικού κειμένου και γίνεται οπτικοποίηση των γραμματικών και συντακτικών φαινομένων με συνεχείς προφορικές επαναλήψεις.

Ο ειδικός παιδαγωγός είναι σε επικοινωνία με το σχολείο φοίτησης του εφήβου και προτείνει πιθανές προσαρμογές εντός της τάξης που αφορούν στον τρόπο διδασκαλίας, στον τύπο αξιολόγησης κτλ. Εξάλλου, η συνεργασία ειδικού και γονέων προωθεί την καθοδήγησή τους για την προάσπιση των δικαιωμάτων του εφήβου, π.χ. προφορική αξιολόγηση, απαλλαγή από τη δεύτερη ξένη γλώσσα.

Στις τελικές εξετάσεις ο ειδικός παιδαγωγός βοηθά τον έφηβο να οργανώσει την ύλη του και παρέχει χρονοδιαγράμματα, εξατομικευμένο επαναληπτικό υλικό, κατευθυντήριες για τη διαχείριση της μελέτης και τεχνικές για την προφορική εξέταση κτλ.

Σημειώνεται με έμφαση ότι το ΕΜΠΔΕ δεν έχει φροντιστηριακό χαρακτήρα, καθώς στο ΚΕΜΥΛΟ ο στόχος είναι «να μάθει ο έφηβος πώς να μαθαίνει», μέσα σε ένα περιβάλλον αποδοχής και ενσυναίσθησης. Αυτό σημαίνει ότι ο  στόχος δεν είναι η κάλυψη κάποιας συγκεκριμένης ύλης, αλλά η καλλιέργεια γνωστικών και μεταγνωστικών δεξιοτήτων, ώστε ο έφηβος να μπορεί να κατανοεί το εκάστοτε γνωστικό αντικείμενο, να το οργανώνει και να το επεξεργάζεται με τρόπο που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της αυτόνομης και ουσιαστικής μάθησης.